قلعه وان

قلعه وان (castle of van) که به آن وان قلعه سی نیز می گویند، قلعه‌ای است برفرازکوه‌های ساحل شرقی دریاچه وان در ترکیه که توسط اورارتوها در قرن هفتم پیش از میلاد ساخته‌ شده است و در گذر تاریخ، اقوام مختلفی از جمله ارمنی‌ها، رومی‌ها، مادها، هخامنشی‌ها، ساسانی‌ها، عرب‌ها، سلجوق‌ها، عثمانی‌ها و روس‌ها از آن استفاده نموده اند. قدمت این قلعه به ‏‏90 سال قبل از میلاد میرسد و امروزه به شکل ‏مخروبه‌ای با ستونهای عظیم و دیوارهای سربه فلک کشیده درآمده‌است.

قلعه ای است بسیار قدیمی که تاریخچه ساخت این قلعه را به قرن نهم قبل از میلاد یعنی حدود 2900 سال پیش از این نسبت می دهند.

کتیبه

خش­ های پایینی دیواره­ این دژ که از دیدنی های وان است، از سنگ بازالت و بدون ملات و بخش­ های بالایی آن از آجر ساخته ­شده­ است. کتیبه خشایارشاه، یادگار ارزشمند هخامنشی را می‌توانیم بر فراز صخره‌ای به ارتفاع ۲۰ متر و در نزدیکی قلعه وان ببینیم. این کتیبه در اصل توسط داریوش بزرگ آماده‌سازی شده‌است اما به دلائلی تکمیل نشده و خالی رها شده‌است، اما خشایارشا پسر داریوش بزرگ، در دوران زمامداری خود آن را تکمیل کرده و به یادگار گذاشته‌است.

این کتیبه ۲۷ سطر و ۳ ستون دارد و از چپ به راست و به سه زبان پارسی باستان، اکدی و عیلامی نوشته شده‌است. این کتیبه تنها کتیبهٔ هخامنشی است که در خارج از مرزهای کنونی ایران قرار دارد.